23 11, 2025

2-minutenverhalen concert 80 JIER FRIJHEID (deel IV)

2025-11-23T08:06:45+00:0023 november 2025|0 Reacties

Op zaterdagavond 12 oktober (2025) gaf Muziekvereniging Oranje een indrukwekkend concert onder de titel 80 JIER FRIJHEID. Het programma bestond uit acht aangrijpende 2-minutenverhalen over gebeurtenissen die zich tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Minnertsga hebben afgespeeld. Muziek en verhalen vulden elkaar op prachtige wijze aan en maakten diepe indruk op het publiek. Na afloop van het concert kregen we meerdere verzoeken om de 2-minutenverhalen ook in de dorpskrant te publiceren, zodat ook degenen die niet aanwezig konden zijn kennis kunnen maken met deze bijzondere verhalen. In de dorpskrant is verhaal al gedupliceerd en daarom is het ook op deze website geplaats zodat er nog meer mensen het kunnen lezen.  ONDERDUIKERS IN DE MIEDEN In de eerste oorlogsjaren waren het vooral Joden die moesten onderduiken, op de vlucht voor deportatie en vervolging. Maar na verloop van tijd groeide hun aantal – ook jonge mannen tussen de 18 en 40 jaar doken onder. Zij waren opgeroepen voor de Arbeitseinsatz: dwangarbeid in Duitsland. Hun handen waren nodig om de Duitse economie draaiende te houden, terwijl Duitse mannen aan het front vochten. En dan waren er nog de verzetsmensen. Stakers van de April-Mei-stakingen, de spoorwegstaking in september '44 – ook zij moesten verdwijnen, verdwijnen in het landschap, in boerderijen, op zolders, onder de vloer. Op het hoogtepunt zaten er naar schatting 350.000 mensen ondergedoken in Nederland. Ook in de Mieden, een afgelegen, waterrijk gebied bij het Ald Mar en It Wiid, vonden onderduikers een schuilplek. Daar woonden Dirk en Tjerkje Boomsma. Hun huis lag ver van de weg, driehonderd meter niemandsland, kaal en open. Je zag elke bezoeker van ver aankomen – ook de Duitse bezetter. En dat gaf tijd. Tijd om te vluchten, tijd om in een praam te springen, over het water te varen en te verdwijnen tussen het riet. De Mieden werd een strategisch toevluchtsoord. Niet alleen bij de Boomsma’s, maar ook bij Jan en Aaltje Nagel, en Herke en Nieskje Meersma zaten onderduikers. Maar het was niet zonder gevaar. Eén van hen, werkzaam op het land bij een schuilhut, werd tóch gezien – door een verrekijker, van verre. Twee landwachters kwamen hem halen. Maar toen omstanders zich ermee bemoeiden, kregen ze het benauwd. In paniek vorderden ze een praam, en vluchtten over het Berlikumer Wiid. Er waren ook momenten van pure bluf – en geluk. Duitse soldaten kwamen huiszoeking doen bij een bewoner op de Mieden. Daar, in een aardappelbult, zaten onderduikers verstopt. Toen de soldaten het erf opkwamen, riep de bewoner luid: "Hjir binne gjin ûnderdûkers, ek net yn de ierdappelbut! Sjoch sels mar!" De soldaten geloofden hem. En keerden om. Die dag was het gevaar geweken. Die dag . . . waren ze veilig. Maar tijdens de oorlog op de vlucht. Altijd in angst. En altijd afhankelijk van de moed – en de menselijkheid – van anderen.

23 11, 2025

2-minutenverhalen concert 80 JIER FRIJHEID (deel III)

2025-11-23T07:52:00+00:0023 november 2025|0 Reacties

Op zaterdagavond 12 oktober (2025) gaf Muziekvereniging Oranje een indrukwekkend concert onder de titel 80 JIER FRIJHEID. Het programma bestond uit acht aangrijpende 2-minutenverhalen over gebeurtenissen die zich tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Minnertsga hebben afgespeeld. Muziek en verhalen vulden elkaar op prachtige wijze aan en maakten diepe indruk op het publiek. Na afloop van het concert kregen we meerdere verzoeken om de 2-minutenverhalen ook in de dorpskrant te publiceren, zodat ook degenen die niet aanwezig konden zijn kennis kunnen maken met deze bijzondere verhalen. In de dorpskrant is verhaal al gedupliceerd en daarom is het ook op deze website geplaats zodat er nog meer mensen het kunnen lezen.  BINNENLANDSE STRIJDKRACHTEN Het is september 1944. In Nederland gonst het van geruchten. De geallieerden rukken op. De bevrijding lijkt nabij. Maar de chaos groeit. Het verzet is versnipperd, de spanning stijgt. Wat als de Duitsers zich plots terugtrekken? Wie bewaakt dan de bruggen, de dorpen, de mensen? Op dat cruciale moment ontstaat er iets nieuws. Een bundeling van moed, van verzet, van hoop. De Binnenlandse Strijdkrachten worden opgericht — kortweg de BS genoemd. Voor het eerst komen de grote verzetsgroepen samen. De Landelijke Knokploegen, de Raad van Verzet, de Ordedienst. Mannen en vrouwen, jong en oud, uit steden en dorpen. Allen vastbesloten om hun land te helpen bevrijden — en te beschermen. De leiding komt in handen van Prins Bernhard. De blauwe overalls worden hun uniform. De armband met "Oranje BS" hun teken van trouw. Ze saboteren spoorlijnen. Ze brengen inlichtingen over aan de geallieerden. Ze bewaken bruggen, waken over de dorpen, arresteren collaborateurs. Soms met wapens, vaak met niets dan hun wil en lef. Slecht bewapend, vaak geïmproviseerd, maar met een ongekende vastberadenheid stonden ze klaar — op het moment dat het nodig was. Vanavond staan we ook even bij deze mannen stil. De Binnenlandse Strijdkrachten van Minnertsga. Zij die opstonden uit de schaduw. Zij die hun leven riskeerden voor de vrijheid van anderen. Zij die met lege handen, maar met een volle ziel, zeiden: “Dit is óns land ons dorp. En wij geven het niet op.” Dorpsgenoten, mannen van het land. Van het water. Mannen met kennis van de natuur — en van wapens. Niet omdat ze soldaten waren, maar omdat ze jagers waren. Hun jachtgeweer werd verzet. Hun routine werd risico. Dorpsgenoten: Sake Holwerda. Rinze Grijpma. Jan Liemes Galzema. Bouwe de With. Siebe Vrieswijk. Klaas Schotanus. Pieter de Haan. Zij droegen geen uniform. Geen medaille. Maar zij stonden klaar. In stilte. In de schaduw. Ze kenden de sloten, de rietkragen, de weilanden waar je je kon verstoppen – en waar je kon toeslaan als het moest. Met lef. Met toewijding. En met het besef dat vrijheid niet vanzelf terug zou komen.

23 11, 2025

2-minutenverhalen concert 80 JIER FRIJHEID (deel II)

2025-11-23T07:42:14+00:0023 november 2025|0 Reacties

Op zaterdagavond 12 oktober (2025) gaf Muziekvereniging Oranje een indrukwekkend concert onder de titel 80 JIER FRIJHEID. Het programma bestond uit acht aangrijpende 2-minutenverhalen over gebeurtenissen die zich tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Minnertsga hebben afgespeeld. Muziek en verhalen vulden elkaar op prachtige wijze aan en maakten diepe indruk op het publiek. Na afloop van het concert kregen we meerdere verzoeken om de 2-minutenverhalen ook in de dorpskrant te publiceren, zodat ook degenen die niet aanwezig konden zijn kennis kunnen maken met deze bijzondere verhalen. In de dorpskrant is verhaal al gedupliceerd en daarom is het ook op deze website geplaats zodat er nog meer mensen het kunnen lezen.  KLOKKENROOF De Duitse bezetter vaardigde een besluit uit dat in de jaren daarna bekend zou worden als de klokkenroof. Een hard woord, voor een stille tragedie. Overal in het land – ook hier in Minnertsga – werden de bronzen kerkklokken uit de torens gehaald.  Niet vanwege hun klank of hun geschiedenis, maar om hun metaal. Brons werd oorlogsmateriaal; klokken veranderden in kanonnen. En zo verstomde een geluid dat eeuwenlang het ritme van het leven bepaalde. De klokken die uitnodigden tot vreugde, die troost boden bij verlies, die de tijd aangaven in een wereld zonder haast – ze werden meegenomen. Wat achterbleef, was stilte. Maar soms geeft de geschiedenis haar geheimen terug. Een aantal jaren geleden dook er onverwacht een oude grammofoonplaat op, diep weggestopt in een familiearchief hier in het dorp. En daar, tussen het ruisen van de tijd, klonk plots het vertrouwde luiden van de klokken van Minnertsga – als een stem uit het verleden die zich opnieuw liet horen. Sijbe Reins Faber, ‘myn pake’ was toen een van de kerkvoogden. Hij leidde de opname voor de grammofoon in het met de woorden: “ Op dizze stille maaitiidsjûn op 17 maart 1943, op de ein fan de bidstond fan it gewas, litte wy de stimmen fan ús klokken fêstlizze as in oantinken foar dy’t nei ús komme. Us klokken falle as offer foar it oarlochsgeweld. God wêz ús geneedich!”. Vanavond, ruim tachtig jaar na die bewuste stille maaitiidsjun in 1943, terwijl de muziek klinkt en u luistert, klinkt ook die herinnering mee. Aan een klank die ooit werd geroofd, maar nooit volledig kon worden weggevaagd. [na dit verhaal luiden de klokken van de grammofoonplaat en begon de muziek te spelen] Luister naar de opnames vanaf de grammofoonplaten.

23 11, 2025

2-minutenverhalen concert 80 JIER FRIJHEID (deel I)

2025-11-23T07:31:01+00:0023 november 2025|0 Reacties

Op zaterdagavond 12 oktober (2025) gaf Muziekvereniging Oranje een indrukwekkend concert onder de titel 80 JIER FRIJHEID. Het programma bestond uit acht aangrijpende 2-minutenverhalen over gebeurtenissen die zich tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Minnertsga hebben afgespeeld. Muziek en verhalen vulden elkaar op prachtige wijze aan en maakten diepe indruk op het publiek. Na afloop van het concert kregen we meerdere verzoeken om de 2-minutenverhalen ook in de dorpskrant te publiceren, zodat ook degenen die niet aanwezig konden zijn kennis kunnen maken met deze bijzondere verhalen. In de dorpskrant is verhaal al gedupliceerd en daarom is het ook op deze website geplaats zodat er nog meer mensen het kunnen lezen.  BAUKE TJIBBELES MIEDEMA (1909-1995) Bauke is gardenier en begin dertig als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Een jonge man, vol dromen. Hij woont dan met zijn vrouw Iebeltje aan de Miedleane. Een eenvoudige woning — maar met een bijzondere achtertuin. Want daar, achter het huis, stond zijn trots: een zelfgebouwde sterrenkijkinstallatie. Want Bauke was meer dan gardenier. Hij was lenzenslijper, telescoopbouwer, een man die met zijn blik de hemel afspeurde, altijd op zoek naar licht in de duisternis. Maar in 1939 kwam de mobilisatie. Bauke, die zijn dienstplicht al had vervuld, werd – net als 50.000 anderen – opnieuw opgeroepen. En zo begon een periode van hoop en van vrees. Thuis werd het gardeniersbedrijf voortgezet door zijn vrouw, zijn vader en schoonvader. Maar voor Bauke begon een reis vol onzekerheid. In de gure winter van 1940 – de mobilisatiewinter, zoals men die later zou noemen – werd hij overgeplaatst naar Delfzijl. Wachtlopen in de haven. De ijzige kou beet zich vast in alles. De dreiging van oorlog hing in de lucht, steeds zwaarder, steeds dichterbij. En dan, begin mei, zit Bauke in de Betuwe. Plots vallen daar parachutisten uit de lucht. En in de verte – lichtflitsen aan de hemel. De nacht werd verlicht door de oorlog. De spanning groeide, de angst sloop in elk hart. En dan . . . valt er een dichte mist over het land. Duitse vliegtuigen verliezen hun zicht. En op de grond, tussen de soldaten, vouwen velen hun handen samen. Gebeden stijgen op. In die mist vonden ze een glimp van bescherming. Een teken van hoop te midden van het gevaar. Na de capitulatie keerde Bauke terug naar huis. Het voelde als een bevrijding — maar ook als het begin van iets onbekends. Zijn eigen woorden bij thuiskomst: "Se ûntfongen my thús as wie ik út ‘e dea weromkommen." Ze ontvingen me thuis alsof ik uit de dood was teruggekeerd. Bauke had niet alleen een scherpe blik voor de sterren maar ook een gevoelig hart. Hij schreef gedichten – waar zijn angst, zijn spanning, zijn verlangen naar licht in doorklonken. Zoals in het volgende gedicht, dat hij schreef na zijn terugkeer in Minnertsga. Een getuigenis van een man die het duister zag, maar altijd bleef kijken naar het licht. [...]

13 07, 2025

Dubbele arbeiderswoning bij Sixma state

2025-07-13T15:26:33+00:0013 juli 2025|0 Reacties

Op een donderdag kwam Durk Binnema naar het dorpsarchief en liet ons een mooie foto in vogelperspectief zien van de dubbele arbeiderswoning op het adres wat nu Wiebe Binnemaleane 1 is. Vroeger behoorde deze dubbele woning bij de boerderij Sixma state die in 1912 op afbraak openbaar is verkocht. Durk zijn oerpake Binne Binnema kocht uiteindelijk de arbeiderswoning inclusief een paar stukken bouwland. Over de koop en hoe een en ander precies zat, daarover wilde Durk wel meer weten. Dus gingen we op onderzoek uit! Wie was Binne Binnema? We klimmen eerst in de familiestamboom om te kijken wie Durk zijn oerpake is en waar hij vandaan komt, want de Binnema’s komen van oudsher niet van Minnertsga. Binne is geboren in mei 1858 in Tzum als het tweede kind uit het huwelijk van Jochum Binnema en Siepkjen Postma. Binne zijn zusje heeft maar enkele weken geleefd en na hem kwam er nog een zusje die ook maar enkele weken heeft geleefd. Een paar maanden na het overlijden van zijn jonger zusje is ook zijn moeder overleden. Zijn vader trouwde kort daarna voor de tweede keer en wel met Sibbeltje Kampstra. Jochum was toen 31 en Sibbeltje 32 jaar. Uit dat huwelijk zijn geen kinderen bekend. Sibbeltje overleed op de leeftijd van 46 jaar. Toen Binne 20 jaar was hertrouwde zijn vader voor de derde keer en wel met Selia Kuperus. Opvallend bij dat derde huwelijk is dat Binne zijn vader toen 48 jaar was en Selia, waar hij mee trouwde pas 21 jaar. Ook bij dat derde huwelijk zijn voor zover bekend geen kinderen geboren zodat Binne alleen diegene is die de familienaam nog kan doorgeven. Binne was arbeider en is 25 jaar als hij samen met zijn geliefde dorpsgenoot, de 24-jarige Cornelia Oosterhaven, in mei 1884 voor de ambtenaar van de gemeente Franekeradeel staat om het huwelijk te bevestigen. Op de rechterwoning is naast de schoorsteen een plateau te zien. Daarop heeft een windmotor gestaan voor stroomopwekking, maar dat bleek geen succes te zijn. Binne en Cornelia worden begin augustus 1885 verblijd met de geboorte van hun zoon Jochum die in Tzum is geboren. Later woont het gezin in Achlum. Zoon Jochum trouwde eind mei 1911 met de toen 21-jarige Trijntje Nauta. Ook zij woonden in Achlum waar hun eerst kind, Lutske, in mei 1912 is geboren. Op 6 juni 1913 verhuizen Binne Binnema en Cornelia en zoon Jochum en zijn gezin naar Minnertsga en komen te wonen in de Mieden in de dubbele arbeiderswoning. Binne Binnema en Cornelia Oosterhaven Dubbele arbeiderswoning Zoals in de inleiding al is vermeld behoorde deze woning bij de boerderij Sixma state aan het einde va de toenmalige Bosdijk (niet te verwarren met de boerderij Sixma van Andla state). De boerderij is in 1912 op afbraak verkocht evenals de landerijen en onder andere de dubbele arbeiderswoning. Bij de openbare verkoping kwam deze woning in eerste instantie in handen van Jan de [...]

Ga naar de bovenkant