1 03, 2014

Jaantje en Perkje Abbenga (vervolg)

2014-03-01T15:46:17+00:001 maart 2014|0 Reacties

Op het artikel over Jaantje en Perkje is gereageerd door Klaas Groeneveld die nog met een aantal opmerkingen en een aanvulling kwam op het verhaal. Dank daarvoor. De beide âlde frijsters woonden niet op de locatie op de kruising Hoarnestreek – Langedijk, maar in de Hoven. Dus aan het eind van de Langedijk. Waarschijnlijk woonden zij in het ouderlijk huis van de Abbenga’s. De ouders van de vrijgezelle dames waren wellicht niet onbemiddelde, want zoals uit familieverhalen blijkt, kwamen er notabelen over de vloer.  Dat zou ook kunnen verklaren waarom de dames inkomsten hadden. Jaantje (links) en Perkje Jaantje en Perkje waren geen reislustige types, maar kennelijk hebben ze wel een keer een reis ondernomen naar een Leeuwarder fotograaf om er foto’s van hen zelf te laten maken. Die foto’s waren waarschijnlijk bedoelt als een soort van afscheidsfoto voor de twee tantezeggers die naar Amerika zijn geëmigreerd. Op latere leeftijd kregen de dames ondersteuning van de armmeester van de gemeente Barradeel die er later mogelijk ook voor heeft gezorgd dat zij in het armhuis (bejaardenhuis) kwamen in Tzummarum. De dames hadden mooie spullen, maar dat mocht uiteraard de armmeester niet zien bij een huisbezoek. Alles ging dan in de kelder en werd verstopt onder jute zakken. Ze hingen jute zakken aan de waslijn, zogenaamd hun beddengoed en vertelden dat ze daaronder sliepen. De armmeester geloofde het, en ze kregen steun uit de armenkas van de gemeente. Als Neeltje bij haar tante Perkje en Jaantje kwam, gebeurde het meermalen dat Perkje de mededeling deed (een gevleugeld familiegezegde werd dit): "Jaantje het ok weer un flauwte had". In werkelijkheid, was ze onderuit gegaan nadat ze te diep in 't glaasje had gekeken. Niemand ging vaak in bad in die tijd . . . . . . en ook deze dames niet. Maar, het regiem was strenger in het armhuis dan thuis in de Hoven.  Of Perkje het bad niet heeft overleeft of dat zij het regime als te stressvol ervoer, is niet bekend, maar binnen een paar weken was zij dood en is toen begraven op het kerkhof van Minnertsga aan de zuidkant van de kerk.

1 03, 2014

Emigreerde familie Feenstra kwam weer terug

2024-02-01T05:44:23+00:001 maart 2014|3 Reacties

Tjipke Feenstra, geboren in 1924 te Hardegarijp, was een zoon van Jelle Tjipkes Feenstra en Gaitske van Houten. In juni 1949 trouwt hij met Johanna Ynskje Boomsma, geboren in 1928 te Minnertsga. Zij was een dochter van Dirk Gijsberts Boomsma en Tjerkje Terpstra. Tjipke Feenstra en Johanna Ynskje Boomsma 9 juni 1949 Zij komen te wonen op de Miedleane 8 in het huis waar tegenwoordig het pand van garagebedrijf De Groot staat. Dit was de woning van de oude stemplaats no 9. Het was toen een dubbele woning en eigendom van de familie Boomsma. Zij komen daar naast hun zwager en schoonzuster Jan Heeringa en Attje Heeringa – Boomsma te wonen, die sinds april 1942 in het linker gedeelte van het huis wonen. Hier worden drie kinderen geboren: Jelle (1949), Dirk (1951) en Gooitske Gonnie (1954).         Deze boerderij staat ook bekend als stempleats no 9, later no 405 en uiteindelijk als Miedleane no 8 en 10A. Dit type boerderij is een Bildtse Boerderij. De woning staat haaks t.o.v. de schuur. De schuur is later afgebroken en van de woning werd een dubbele woning gemaakt. Op het het land voor de boerderij stond in de jaren veertig rechts een boomgaard en de linker helft was moestuin. Tegenwoordig staat hier het pand van garagebedrijf F. de Groot en herinnert niets meer aan deze prachtige boerderij. Miedleane 8 - 10a Tjipke was als schilder werkzaam bij Glazema in Minnertsga en Ganzinga. Hij hield in zijn vrije tijd kippen en postduiven en kweekte in de grote moestuin violen voor zaad voor de zaadhandel als zijn bijverdienste. Sportief gezien kaatste hij verdienstelijk als Waldpyk en deed mee aan damwedstrijden. Tijdens de wintermaanden namen zij samen deel aan diverse schaatstochten. Daarnaast maakte hij deel uit van de Nationale Reserve. Dit was een reserve eenheid van het leger, in het leven geroepen na de oorlog. Maar af en toe was de motivatie bij deze eenheid ver te zoeken. De Dubbele woning zoals die er in 1949 uitzag - zonder de bijbouw van kalkzandsteen Het kwam regelmatig voor dat de broekriem was vervangen door een stuk touw. Deelname was verplicht en het wegblijven van zo’n oefening was strafbaar net als bij de Bescherming Bevolking. In 1957 besluiten zij om naar Canada te emigreren. Dit zal vooral ingegeven zijn door het feit dat hij gedurende de wintermaanden vaak thuis zat vanwege de vorstverlet. De winters in die jaren waren lang en koud. Ook de gezondheid van Durk zal hierin mee hebben gespeeld, die had regelmatig last van bronchitisaanvallen tijdens de winters. Inmiddels was zijn zwager Jan Heeringa met zijn gezin al naar Canada vertrokken omdat zijn schoonzuster Attje Heeringa dezelfde gezondheidsproblemen had als zijn  zoon Durk, maar in Canada was dat niet het geval. Op 7 juni 1957 vertrekt het gezin Feenstra met de SS Groote Beer vanuit Rotterdam naar Canada. S.S. Groote Beer   Deze boot was één van drie schepen van de Holland America Lijn [...]

23 02, 2014

Schim van de dorpspomp?

2014-02-23T08:39:08+00:0023 februari 2014|2 Reacties

Ruim 30 jaar geleden ben ik begonnen met het verzamelen van familiegegevens van zowel mijn eigen familie, de Bouma’s en die van mijn vrouw, de Zoodsma’s. De bedoeling was om de familiegeschiedenis in beeld te brengen en die later over te dragen aan onze kinderen. Maar het bleef niet bij de eigen familiegeschiedenis. Steeds meer raakte ik ondergedompeld in de historie van ‘myn eigen doarp’ Minnertsga en gaande weg is er een omvangrijk dorpsarchief ontstaan.   Dorpspomp (Rosmalen) De historische artikelen uit ‘Nijs út eigen doarp’ van vroeger, waren voor mij een bron van inspiratie. Oud-Minnertsgaaster Gosse Vogel,  Jan Heeringa, Bouwe de With waren onder andere de auteurs van die artikelen. En Eva Vogel-Zoodsma was in die tijd voor mij een ‘wandelend’ archief. Wat wist die vrouw veel. Zij wist exact de geboorte-, trouw- en overlijdensdatums  te noemen en ze vertelde hoe de familierelaties in elkaar zaten. En als je dan zo bezig bent met de dorpsgeschiedenis, dan  komen er ook verhalen en dingen naar boven waarover je, na jarenlang zoekwerk, helemaal geen feitelijke informatie over kunt vinden. Eén van die dingen is de dorpspomp. In Minnertsga moet een dorpspomp hebben gestaan waarmee je water kon oppompen. Dorpspompen stonden meestal in het centrum en vaak in de naaste omgeving van de kerk. In het verleden werd grondwater (ook welwater genoemd), of regenwater voor consumptie of andere doeleinden meestal met behulp van een aker uit een waterput of regenbak geschept. Bijna elke woning of blok van woningen had zo’n een regenbak. Maar in periodes van droogte kon het voorkomen dat de regenbak leeg raakte en men aangewezen was op de dorpspomp. De dorpspomp stond boven een diepe put die door welwater werd gevoed. Maar de put werd in sommige gevallen ook met regenwater gevuld vanaf het dak van de kerk. ‘Der moat froeger ek in wetterpomp yn it doarp stien hawwe’,  was het verhaal van oudere mensen, maar waar dat ding heeft gestaan kon niemand vertellen.  Ja . . . . . , hij zou vlak bij de kerk hebben gestaan, aan de westzijde of aan de zuidzijde. Met het verzamelen van oude dorpsfoto’s en oude prentbriefkaarten hoop je ooit op één van die kaarten een schim op te vangen van die oude dorpspomp. Elk dorpsbeeld rondom de kerk heb ik uitvergroot en minutieus bekeken, maar helaas . . . . . . geen schim van een dorpspomp. Dorpsbeelden van de havenkom, dus ten westen van de kerk, zijn er voldoende. Zelfs nog uit de periode van rond 1900. Maar dorpsbeelden die gefotografeerd zijn aan de zuidzijde van de kerk, zijn er nauwelijks. Die kant was kennelijk niet fotogeniek genoeg. In de hele verzameling dorpsbeelden is géén pomp te bekennen. Deze week mailde ik met Piter Tigchelaar uit Dalfsen. Hij doet ook historisch onderzoek en stelde mij een vraag over een vroegere bewoner van Minnertsga. In onze emailwisseling wees Piter mij op een paar websites waar interessante informatie te vinden is. Een van die websites is de beeldbank van [...]

15 02, 2014

Age Knol was vijftig jaar bode van het Groene Kruis

2014-02-16T15:13:56+00:0015 februari 2014|1 Reactie

Age is als enig kind geboren uit het huwelijk van Jacob Ages Knol en Antje Wassenaar. Hij is geboren op 12 december 1857 in Minnertsga en trouwde later met Trijntje Vrieswijk. In de Leeuwarder courant van 27 april 1954 staat een artikel over zijn vijftigjarig jubileum als bode bij het Groene Kruis. Zo’n artikel geeft een inkijkje in het leven van iemand die al lang geleden het aardse bestaan moest verlaten. Hieronder het verhaal uit de krant. ‘Vrijwel iedere dag kan men in het kleine werkplaatsje van de  „Tuin- en Landbouwvereniging Minnertsga en Omstreken" een oude man en een hond vinden. De man timmert kisten en de hond poetst aan de broekspijpen van z’n baas de gitzwarte vacht, of ligt stilletjes in een hoekje tegen de door de ramen schijnende zonnestralen te knipperen. Het is een vredig toneeltje. De rust, die pas na vele jaren over een mensenleven komt en de trouw van een hond maken dit stille, afgezonderde werken tot iets buitengewoon bekoorlijks. Men stapt een ander wereldje binnen. Een wereldje zonder atoombommen en vliegtuigen, zonder ijzeren gordijn en conferenties, zonder roddelen en vetes. Werken tussen kisten, knollen en planken, onder het toezicht van een tevreden hond. De 78-jarige heer A. Knol die hier zijn arbeid verricht, houdt niet van opgeschroefde verhalen. Hij praat rustig en verstandig over het leven, dat achter hem ligt. Zonder ophef, hoewel daar wel enige reden voor zou zijn. De heer Knol heeft namelijk, nadat hij als twaalfjarige jongen voor twee-en-een halve cent per uur bij de cichorei-fabriek in dienst trad, heel wat werk gedaan. Niet alleen als fabrieksarbeider, postbode en marktmeester, maar ook in het verenigingsleven. Vooral „Het Groene Kruis" had z’n volledige sympathie en bij het vijftigjarig jubileum van de vereniging, dat vrijdag aanstaande op een enigszins feestelijke wijze in het gebouw van de Ned. Herv. gemeente zal worden gevierd, herdenkt ook de heer Knol de dag waarop hij een halve eeuw geleden als bode bij de vereniging in dienst trad. Man naast fiets Age Knol als postbode In de eerste jaren was zijn taak niet zo zwaar. Bij ongeveer vijf en twintig leden moest hij eenmaal per jaar een contributie van één of twee kwartjes innen De vereniging groeide echter ieder jaar zodat de werkzaamheden langzamerhand drukker werden. Aan dit groeiproces werkte de heer Knol zelf trouwens hard mee. Wanneer zich iemand in Minnertsga vestigde, was hij er als de kippen bij, om een nieuw lid voor het „Groene Kruis" te winnen. Eén dezer dagen kon hij „it tal", dat hij zich had gesteld (500), volmaken. De kroon op het werk want met dit succes heeft de heer Knol het welletjes gevonden. Hij legde, na een halve eeuw trouwe dienst, zijn functie neer. Jongere krachten zullen het werk moeten voortzetten. Of ze het met evenveel zorg en evenveel liefde zullen doen. is iets, dat de tijd zal moeten leren. Het valt niet mee de opvolger van de heer Knol te zijn’.   Liggend Age Knol, naast de kar [...]

9 02, 2014

Jaantje en Perkje, wie waren dat?

2014-02-09T08:05:18+00:009 februari 2014|2 Reacties

In de beeldbank bij de categorie: personen, zit een oude foto uit de beginjaren 1900 waarop twee pronte dames staan. De foto komt uit een familiealbum en is ingestuurd door Piet Groeneveld. Helaas kon Piet de namen er niet bij vermelden. Dat is jammer . . . . . maar gelukkig; er is op de foto gereageerd door Neeltje Groeneveld.  Zij liet deze en andere foto’s van Minnertsga vroeger, zien aan haar vader Leendert die op dit moment vanwege zijn gezondheid in WoonZorg- en Behandelcentrum Bloemkamp in Bolsward verblijft.   Jaantje (links) en Perkje Volgens Leendert moeten de pronte dames op de foto Jaantje en Perkje zijn. Maar of er een familierelatie is, dat is niet bekend. Mogelijk dat het Groenevelds zijn. Leendert weet wel te vertellen dat zij op enig moment vanuit Minnertsga naar het armhuis in Tzummarum zijn verhuisd. De spullen die Jaantje en Perkje niet mee konden nemen naar het armhuis, bleven achter en zijn door de moeder van Leendert opgeruimd. Onder het bedstee, in een kelderruimte, lag het mooiste spul. Mooie lakens en ander beddengoed. Vanwege zuinigheid sliepen de dames zelf onder oude zakken. Leendert vertelde dat de dames waarschijnlijk de familienaam Groeneveld hadden en dat het nichten waren van zijn vader Jacob Jacobs Groeneveld. Jaantje en Perkje woonden vlakbij de boerderij van Van der Schaar, Hoarnestreek 9. De moeder van Leendert, Neeltje Kuiken, hielp de beide dames met het huishouden. Leendert kent de dames alleen van naam. Vermoedelijk zijn Jaantje en Perkje overleden vóórdat hij zelf in maart 1936 geboren is. Hij is in ieder geval nooit bij hen op bezoek geweest voor zover hij zich kan herinneren. Woningen op de hoek Langedijk - Hoarnestreek In de familie ging wel het verhaal dat één van de dames zogenaamd met de helm op was geboren. De helm is in het volksgeloof het vlies dat bij de geboorte het hoofd van sommige kinderen omgeeft en wat er toe leidt dat het kind geacht wordt een gelukskind of ziener te zijn. Wie met de helm geboren is wordt geacht het tweede gezicht te hebben. Omdat een kind dat 'met de helm' werd geboren eerder als nadelig werd ervaren, of zelfs als een vloek werd gezien, verbrandde men dikwijls 'de helm' na de geboorte, waardoor deze 'zijn eigenschap verloor'. Eén van de dames, die met de helm op, voorspelde de meest krankzinnige dingen voor die tijd waar men in de familie en in het dorp grote twijfels bij had. Tot zover Leendert zijn beschouwing op de foto van ‘Jaantje en Perkje’.  Voor de zekerheid vraag ik nog of de namen geboortenamen zijn of bijnamen. Ik krijg de bevestiging dat het geboortenamen zijn en kunnen we wat meer te weten komen van deze dames wordt er gevraagd. Dus op zoektocht want het maakt mij ook nieuwsgierig. Zelf was ik de namen Jaantje en Perkje nog niet tegen gekomen als Minnertsgaaster bewoners. Dus eerst maar eens zoeken in de genealogische gegevens van Tresoar. De voornaam Jaantje zal [...]

Ga naar de bovenkant