6 07, 2021

Jacobus Sibrandi Mancadan: kunstschilder en ondernemer (deel I)

2021-07-06T08:01:26+00:006 juli, 2021|0 Reacties

J.S. Mancadan: Italianiserend landschap, paneel 57,5 x 100 cm De Friese 17e-eeuwse schilder Mancadan komt de laatste decennia steeds meer in de belangstelling te staan. Begin 2001 was in het Fries Museum een tentoonstelling van achttien van zijn schilderijen te zien, een Friese dichter wijdde zelfs zeven gedichten aan hem (1993) en in een in 1996 verschenen friestalig jeugdboek speelt een gestolen schilderij van Mancadan een belangrijke rol. Deze belangstelling wordt mijns inziens niet alleen veroorzaakt door de manier waarop hij zijn landschappen schilderde namelijk met een vlotte toets en warme bruine en gelige tinten, maar ook door het feit dat hij als enige schilder al in de 17e eeuw landschappen heeft gemaakt die zeer vermoedelijk in Friesland zijn te lokaliseren. Omtrent de persoon van Mancadan was niet veel bekend, in de loop van de 20e eeuw kwam af en toe achtergrondmateriaal beschikbaar. Aanleiding tot dit artikel is mijn vrij recente ontdekking van de ouders van Mancadan. Eerst zal ik (Joop Woudstra) de afkomst, omgeving en zakelijke loopbaan van Mancadan trachten te schetsen om vervolgens tegen deze achtergrond zijn artistieke werkzaamheden te projecteren. Op 14 oktober van het jaar 1680 beweegt zich al hotsend, schommelend en af toe glijdend een wagen voort over de modderige wegen van Oosterwierum naar Leeuwarden. In de wagen bevinden zich, behalve de voerman, Ebeltje Mancadan en haar neef Johannes Mancadan, een zoon van haar broer. Achterin de wagen staat een doodskist, die gelukkig goed is vastgesjord, waarin het gebeente rust van hun moeder respectievelijk grootmoeder Elske Mathijsdr Siderius. Elske was al in 1669 in Beetsterzwaag ten huize van Ebeltje overleden en toen voorlopig begraven in Beetsterzwaag en later in Oosterwierum, maar nu is haar man Jacobus Mancadan ook overleden en zal zij aan zijn zijde uiteindelijk rusten op het Oldehoofsterkerkhof. De begrafenis zal de volgende dag plaatsvinden en ook het stoffelijk overschot van Mancadan heeft dan al een hele reis afgelegd. Hij is op 4 oktober overleden in Tjerkgaast, waar zijn zoon Sybrandus (de vader van Johannes) predikant is. Ebeltje heeft de laatste twee weken dan ook heel wat afgereisd: op 5 oktober is ze van Beetsterzwaag naar Tjerkgaast gegaan en later weer terug, 8 oktober van Beetsterzwaag naar Leeuwarden (eerst per wagen naar Smalle Ee en vandaar per schip via Wartena), de volgende dag naar Tjerkgaast waar 'de leed' (het begrafenismaal) is gehouden en de twaalfde met het lichaam van haar vader weer naar Leeuwarden. Ze zal blij zijn als alles achter de rug is. Alle vermoeienissen hebben haar er echter niet van weerhouden alle gemaakte onkosten tijdens de reizen, van het begrafenismaal en het vervoer van haar vaders boedel, nauwgezet te noteren. Dankzij haar administratie-drift en het feit dat veel bescheiden inzake de nalatenschap van Mancadan in het familiearchief Van Harinxma thoe Slooten bewaard zijn gebleven, is het mogelijk geweest haar reis geheel te reconstrueren. De voormalige directeur van het Fries Museum, dr. C. Boschma, heeft in 1966 in een artikel in het tijdschrift Oud Holland genoemde archivalia uitgebreid besproken. [...]

23 04, 2021

Haitsmaleane 3

2021-04-23T08:40:59+00:0023 april, 2021|0 Reacties

Situatie oktober 2010 Zie > Google Maps Zie > huidige kadastrale situatie (BAG) Huisnummering 1925: 356 1931: 379 1953: Haitsmaleane 3 Kadaster 1832: Minnertsga, sectie B, 248 en 248 1887: Minnertsga, sectie B, 248 en 249 2021: Minnertsga, sectie G, 395 Op de kadastrale kaart van 1832 staat het pand ingetekend. Weduwe Jan van Assen, eigenaar in 1832, zij woonde zelf in AalsumWijbe Jorrit Bierma en Lutske Goffes Jensma, waarschijnlijk direct na hun huwelijksvoltrekking in de zomer van 1838. In december 1853 verhuisde het gezin naar Holwerd.Willem Renzes Brems en Neeltje Johannes Douma vestigen zich in april 1854 vanuit Genum.Johannes Wijngaarden en IJzaakje van Wijngaarden, vestiging waarschijnlijk direct na hun huwelijksvoltrekking in mei 1901. Zij zijn 12 mei 1927 vertrokken naar Sexbierum.Jan Bruinsma, vestiging vanuit Oosterbierum op 12 mei 1927. Vertrokken 9 mei 1935 naar Metslawier.Bote Jukema en Fetje Greevelink, vestiging vanuit Oosterbierum. Na overlijden van Bote (dec. 1949) trouwde Fetje in september 1953 met Siebe Reins Faber.Siebe Reins Faber en Fetje GreevelinkRein Siebes FaberSiebe Reins FaberFamilie ThomasDienstbodes die op deze boerderij hebben gewerkt zijn: Afke Been, Geertje Baarsma, Beitske Meerstra, Heiltje Wagenaar, Sijtske Travaille en Jantje de Boer.   Situatie omstreeks 1998 Situatie 2021 (foto Alice Dijkstra) Situatie 2021 (foto Alice Dijkstra) TERUG OVERZICHT PANDEN

17 04, 2021

Tjessingawei 1

2021-04-17T05:39:23+00:0017 april, 2021|0 Reacties

Situatie omstreeks jaren '60 Zie > Google Maps Zie > huidige kadastrale situatie (BAG) Huisnummering 1925: 355 1931: 378 1953: Tjessingawei 1 Kadaster 1832: Minnertsga, sectie B nummer 75 en 76 1887: Minnertsga, sectie B nummer 1657 2021: Minnertsga, sectie G nummer 254 Deze boerderij draagt de naam: Groot Orxsma. In 1700 was dit een zogenaamde stemdragende boerderij met 118 pondemaat land. In de volksmond werd dit vroeger Jacob Haima's-spul genoemd. Na deze Jacob is Simon Dijkstra er boer geweest en daarna zal Johannes Kramer op de boerderij gekomen zijn. De boerderij is later door de familie Jan Nagel (1909-1988) bewoond geweest die er een loonbedrijf exploiteerde. Over het bedrijf van Nagel kijk op https://minnertsgavroeger.nl/loon-en-kraanbedrijf-c-nagel/ en ook op https://minnertsgavroeger.nl/loon-en-kraanbedrijf-c-nagel-vervolg/ Simon Dijkstra Johannes Kramer en Janke Holwerda Jan Kramer (zoon vorige bewoner) en Elisabeth Jager Cornelis Nagel en Wietske Miedema Jan Nagel (zoon van vorige bewoner) en Aaltje Elsinga Familie Hoekstra Situatie 1995-1996 Situatie 2005 TERUG OVERZICHT PANDEN

16 04, 2021

Haitsmaleane 1

2021-04-16T07:14:52+00:0016 april, 2021|0 Reacties

Situatie jaren '70 (pentekening Cees Vogel) Zie > Google Maps Zie > huidige kadastrale situatie (BAG) Huisnummering 1925: 338 1931: 355 1953: Haitsmaleane 1, later De Finne 37 Kadaster 1832: Minnertsga, sectie B, 253 (landbouwgrond, nog geen bebouwing) 1887: Minnertsga, sectie B, 1109 (bebouwing) 2021: Minnertsga, sectie G, 401 Op de kadastrale kaart van 1887 staat het pand ingetekend. Op de kadastrale kaart van 1832 en 1887 wordt de toegangsweg om de boerderij Miedlaan genoemd. Op 29 mei 1985 ging de boerderij, toen eigendom van Arjen Sijbesma, in vlammen op. Leeuwarder courant: MINNERTSGA - Bij een brand in de boerderij van A. Sijbesma aan de Finne in Minnertsga zijn gistermiddag drie kalveren om het leven gekomen. Twee van de dieren zaten naast de brandende boerderij aan een pen vast. Het was de brandweer wegens de hitte onmogelijk om de dieren los te maken. Een lid van de Rijkspolitie Menaldumadeel maakte met een pistoolschot een einde aan de pijnlijke doodsstrijd van de dieren. De boerderij brandde geheel uit. De brand is ontstaan, doordat kinderen uit de buurt met vuur speelden. De kinderen vonden een aansteker bij de boerderij. Ze zagen wat stro, waarmee een oude deur werd dichtgehouden en besloten het aan te steken. Toen ze later terugkeerden, bleek het vuurtje uit de hand te lopen en dat de vlammen snel om zich heen grepen. De brandweer van Minnertsga was snel na de brandmelding, die tien over vijf binnenkwam, ter plaatste. Hun ingrijpen voorkwam, dat de brand oversloeg naar het woonhuis, dat los staat van de boerderij. Het woongedeelte van de boerderij was overigens niet meer in gebruik. De brandweer van Sint Annaparochie rukte wel uit ter assistentie, maar hoefde niet in aktie te komen. Cornelis Hoekstra en Heintje Haagsma Arjen Sijbesma Situatie begin jaren '50 Situatie 29 mei 1985 Situatie 29 mei 1985 Situatie 29 mei 1985 Situatie 29 mei 1985 Situatie 29 mei 1985 TERUG OVERZICHT PANDEN

14 04, 2021

Scheltingawei 6

2021-04-16T05:38:39+00:0014 april, 2021|0 Reacties

Situatie 2008 Zie > Google Maps Zie > huidige kadastrale situatie (BAG) Huisnummering 1925: 122 1931: 122 1953: Scheltingawei 6 Kadaster 1832: Minnertsga, sectie B, 416 en 415 1887: Minnertsga, sectie B, 416 en 415 2021: Minnertsga, sectie B, 2878 Op de kadastrale kaart van 1832 en 1887 is het pand nog niet ingetekend. Situatie 1832 Watze van der Wal heeft het pand in de jaren '20 van de vorige eeuw laten bouwen. Hij was van 1914 - 1918 paardenslager. Later is hij een varkensmesterij begonnen. Watze van der Wal en Froukje Martens Hoekstra, 1920 - 1930 (omstreeks) Okke de Roos en Pierie de Vries Familie Meersma Jappie Bosgra (timmerbedrijf) Situatie omstreeks 1955 (3e pand rechts) Situatie 1995 - 1996 Situatie 13 oktober 1998. Foto t.b.v. vergunningaanvraag bouw loods. Situatie 13 oktober 1998. Foto t.b.v. vergunningaanvraag bouw loods. TERUG OVERZICHT PANDEN

Go to Top